ądzeń

Taka jest 1 wer. pub. w

wer. 10459:

3.9 Totaliztyczny obowiązek naprawy uszkodzonych lub zużytych maszyn i urządzeń oraz błędów oprogramowania

Obecnie (kwi. 2025r.) co jakiś czas się słyszy, np. w

, o działaniach aktywistów w różnych krajach zmierzających do uchwalenia „Prawa Do Naprawy”. To prawo ma zagwarantować, cytat: „Indyjscy ekolodzy i aktywiści technologiczni od lat walczą o legalizację tzw. prawa do naprawy, które zagwarantowałoby warsztatom dostęp do oryginalnych części, instrukcji i szkoleń.”. Miało by to dać szereg pozytywnych efektów, cytat: „Według nich, wprowadzenie takiego prawa stworzyłoby miejsca pracy dla wykwalifikowanych specjalistów, ograniczyło ilość elektrośmieci i przyczyniło się do wyrównania szans w dostępie do technologii, producenci jednak skutecznie to utrudniają.” Jednak to wszystko za mało! Naprawa uszkodzonych lub zużytych maszyn i urządzeń musi być obowiązkiem! Jest tak dlatego, że zasoby naszej planety są ograniczone, wielu ludzi żyje na marginesie cywilizacji, nasza piękna planeta zamienia się w śmietnisko z powodu nie przetworzonych odpadów, naprawa zużytego sprzętu to ułamek kosztu wytworzenia nowego urządzenia.

Te prawa powinny być zagwarantowane konstytucyjnie:

1. Obowiązkiem pogwarancyjnego, specjalistycznego p. serwisowego jest naprawa każdej maszyny i urządzenia sprawnego co najmniej w 66,6% (wg kosztów podzespołów, a nie nowego urządzenia, 2/3 sprawności oznacza, że 2x więcej podzespołów jest sprawnych niż niesprawnych). Obecnie w 2025r. zmorą konsumentów jest to, że serwisanci wolą naprawiać jedynie urządzenia na gwarancji producenta. Dystrybutor sprzętu musi publicznie udostępniać informację o lokalnych p. serwisowych (np. na s. WWW). Naprawie muszą podlegać także elektrośmieci sprawne w co najmniej 66,6% (wg kosztów podzespołów, a nie nowego urządzenia), te naprawione urządzenia powinny być sprzedawane biedniejszym warstwom społecznym, a po zaspokojeniu ich potrzeb mogłyby być sprzedawane za granicę do biednych krajów; W celach naprawy można użyć podzespołów z innych popsutych modeli (nawet gdy są one sprawne w 66,6% lub więcej).
2. Obowiązkiem jest utylizacja każdego urządzenia nie nadającego się do naprawy, w sposób bezpieczny dla ludzi i dla środowiska naturalnego. Za zbiórkę elektro odpadów obecnie w Polsce (w 2025r.) odpowiedzialne są samorządy;
3. Obowiązkiem dystrybutora sprzętu jest zapewnienie dostępu do org. dok. serwisowej danej maszyny lub urządzenia w j. pol.;
4. Obowiązkiem dystrybutora sprzętu jest zapewnienie dostępu do profesjonalnych narzędzi serwisowych danej maszyny lub urządzenia;
5. Obowiązkiem producenta jest zapewnienie możliwości stosowania w celu naprawy zamienników org. podzespołów. Za naruszenie tego p. uważa się rozw. programowo lub elektrycznie wymuszające użycie części określonego producenta. Nie jest naruszeniem tego p. wykrywanie użycia nieorg. części zamiennych i informowanie o tym użytkownika (jednak informowanie to nie może być robione w sposób nachalny, ani generujący odruchy neurotyczne);
6. Obowiązkiem producenta i dystrybutora jest zapewnienie dostępu do org. części zamiennych danej maszyny lub urządzenia. Naruszeniem tego p. jest również stosowanie takich chwytów jak klejenie baterii do obudowy sprytnego tel. w celu uniemożliwienia jej wymiany;
7. Obowiązkiem dystrybutora sprzętu jest zapewnienie możliwości odbycia profesjonalnego szkolenia w zakresie diagnostyki i napraw danej maszyny lub urządzenia;
8. Org. dok. serwisowa, org. części zamienne, profesjonalne narzędzia serwisowe i profesjonalne szkolenia w zakresie diagnostyki i napraw sprzętu, oraz informację o lokalnych p. serwisowych dystrybutor musi udostępniać przez 10lat od końca okresu gwarancji producenta ostatniego sprzedanego nowego egzemplarza danego produktu (obecnie, w

2025r., wymogiem ustawowym jest 2letnia gwarancja producenta). Tak więc org. dok. serwisowa, org. części zamienne, profesjonalne narzędzia serwisowe i profesjonalne szkolenia, oraz p. serwisowe muszą być dostępne na terenie Polski przez 12lat od ostatniej sprzedaży nowego sprzętu. Informacja o miejscach dostępności tych dok., części, narzędzi i szkoleń i p. serwisowych musi być publicznie dostępna w j. pol. dla wszystkich na s. WWW dystrybutora sprzętu. Zamówienia na org. dok. serwisową, org. części zamienne, profesjonalne narzędzia serwisowe i profesjonalne szkolenia musi być realizowane w ciągu 92dni kalendarzowych od dnia zgłoszenia takiego zapotrzebowania. Dostęp do nich nie może być sztucznie utrudniany ani cenami, ani ograniczeniami dostępności (np. twierdzeniem, że części albo narzędzia będą wyprodukowane dopiero za pół roku, albo np. że szkolenie jest organizowane raz do roku).

1. Polskim klientom komercyjnym i niekomercyjnym należy się pełna dok. użytkownika w j. pol. W zakresie prog. komp. wymaga się by instrukcja użytkownika zawierała też opis wszystkich plików konf. (ich formatów i przeznaczenia przechowywanych w nich wart.).
2. Prawo do naprawy dotyczy także oprogramowania! Wynika to z faktu, że tworzenie oprogramowania wymaga znacznych wysiłków, czyli jest kosztowne. Dlatego przepisywanie wszystkiego na nowo, to marnotrawstwo (a logika podpowiada, że za marnotrawstwo muszą być kary). Naprawa oprogramowania komercyjnego podlega zasadom jakie podałem w
   formatting link
   w roz. „Nowa ustawa o ochronie praw autorskich”, cytat: „14. Rozróżnia się 3 rodz. prog. komp.:
3. Wer. stacjonarna LTS (na PC);
4. Wer. stacjonarna „zwykła” (na PC);
5. Wer. online (przez przeglądarkę na dowolnym sys. komp.); Tylko w przypadku wer. LTS wymaga się, by była ona serwisowana po upływie 2letniej gwarancji przez 10lat. Wer. stacjonarna „zwykła” podlega standardowemu 2letniemu okresowi gwarancji. Wer. online ma nie ograniczony okres gwarancji. Do momentu wydania stacjonarnej wer. LTS nie można prowadzić komercyjnej usługi online, ani sprzedawać wer. stacjonarnej „zwykłej”. Wersje LTS nie mogą być wydawane rzadziej niż co 5lat (wynika to z tego, że w Polsce typowo produkt funkcjonuje na ryku 5lat). Nie ma przy tym znaczenia, czy prog. jest komercyjny, czy otwarty, czy wolny, czy shareware, czy freeware. Odpowiedzialność za naprawę ponoszą autorzy publikujący dany prog.”

W przypadku wolnego i otwartego oprogramowania w wer. LTS dodatkowo wymaga się udostępniania: kodów źródłowych, testów aut., dok. funkcjonalnej, dok. technicznej, dok. testowej, dok. pakietu PPR – Publiczny Pakiet Rozwojowy (w j. ang. SDK – Software Development Kit, zwłaszcza dok. niezbędną do tworzenia własnych wtyczek). Poza kodem i testami aut. cała ta dok. musi być dostępna w j. pol. (jednak aut. tłumaczenie musi być zweryfikowane i popr. przez min. 2 ekspertów biegle znających j. pol. - informację o tych ekspertach i ich dane kontaktowe należy dodawać do udostępnianej dok.). Koszt przetłumaczonej dok., dla jednego prog. komp., nie może przekraczać 1/5 min. krajowej pensji NETTO – dziś 2025-04-13 jest to: 3510 / 5 = 702zł. Tu chodzi o to by to to faktycznie wolne i otwarte oprogramowanie było w zasięgu możliwości finansowych zwykłych ludzi. Na przygotowanie tego pakietu kodów źródłowych, testów aut. i pełnej dok. w j. pol. (ww) wydawca ma 92dni kalendarzowe od dnia zgłoszenia takiego zapotrzebowania.